Best een beetje

En dat was het moment, het moment dat ik de liefde, en alles achter me liet.
De ene zei “dat zie je pas na een lange tijd”, de ander zei “ik ben bang van wel”.
Het moment om te beseffen dat sprankelende liefde meer dan verleden tijd is, iets van lang vergeten tijden, van toen men nog cassettes draaide en sigaretten rookte op het strand.  Eindeloze peuken en volle glazen wijn. Liggend in een duinpan, wachten tot de zon op komt.

Angst lijkt het nieuwe regentschap en klamachtig speelt hij voor Huis en zij voor Mus. Eenzaamheid is de grote vijand want alleen op social media kan het hart niet teren. Om de trouw te bewijzen een vaste relatie. En dan begint de gezelligheid, het spannende gevoel van de eerste keer, het lachen en geen idee hebben waarom. En het knagende gevoel, het bij elkaar zijn maar net niet houden van. Een sprankeltje hoop op meer wordt snel de kop ingedrukt, ingeruild voor de zekerheid van de lange tijd. De kleine dingen knagen, maar zolang die knagen zullen de grote dingen niet bijten.
Eigenlijk houdt Mus best van Huis. En eigenlijk is Huis dol op Mus. Het jaren bij elkaar zijn is heel wat waard. Tegenwoordig kijkt zij op vrijdagavond the Voice met haar vriendinnen en mag hij een potje biljarten in het dorpscafé , dat hebben ze immers zo met elkaar afgesproken. En op zaterdag drinkt hij een biertje en zij een glas rosé.

De vlakte wordt hun grootste raadgever, balans de beste vriend. Graven in andere lagen zal uiteindelijk de boel laten omvallen, dus complexiteit wordt geschuwd en nog meer gevreesd.

Wie de diepere lagen niet snapt heeft van deze diepere lagen ook niets te vrezen. Dit is een column met een half glas teveel en minstens anderhalf glas te weinig. Geen column vanuit rancune, maar juist zo een met een knipoog, een traan en een behoorlijke bureaustoelwiebel.

Flits

In schrijven heb ik altijd schik gehad, niet dat ik er bijzonder goed in ben, daar ik  regelmatig het commentaar krijg dat ik verwikkeld raak in iets te lange zinnen zonder kop of staart, aan elkaar geregen met iets te onbegrijpelijke woorden die het taalgebruik van een zeventigplusser niet zouden misstaan. Een woord als ‘malkander’ siert de taal nou eenmaal meer dan het bij elkaar gevoegde ‘elkaar’. Maar dat is gewoon mijn nietszeggende mening. Het gebrek aan tijd dat wordt gestopt in het geschreven woord is wellicht nog het meest schrijnend. In mijn geval vertaalt zich dat op de zelfde zelden adequate manier als de liefde: veel vonkjes maar zelden een vlam.
Resultaat: een oneindige stortvloed aan opzetjes voor verhalen, gedichten, politiek scherpe stukken en papierproppen.

Mijn eindeloze beginnetjes ten spijt, de rest van de bevolking schijnt er nog meer last van te hebben. Des te meer reden om elkaar plat te spammen via social media, leuke opzetjes, kleine beginnetjes, zonder visie en gelukkig zonder vervolg.

Het land is inmiddels mesjokke en naast dat we door de eindeloze stroom aan nieuws als nooit tevoren weten wat er gebeurt in de wereld, hebben we daadwerkelijk geen idee wat er gebeurt in de wereld. En het maakt ook niets uit, want zolang het aangekondigd wordt als drama veren we even op vanuit de hangbank, spreken schande over iets bij de koffieautomaat en zijn de andere dag weer vergeten. In sommige gevallen is dat maar beter ook, want ondanks dat mijn kortetermijngeheugen op dit punt ook wat hapert, wil ik toch even refereren aan de fantastische prestaties van het Nederlands Elftal dit jaar!

En verder? Desperaat proberen we alles stukjes bij elkaar te houden, we verzinnen er zo tegen het eind van het jaar zelfs allemaal woorden voor:  Weglooppoliticus, Bangalijstje, project X-feestje. Als je het zo bekijkt hebben we er toch nog best wat moois van gemaakt in 2012!

Dus laat de gedachten de vrije loop, probeer vrolijk wat uit, haal de plofkip uit de vriezer, schenk de glazen nog eens in, en…

Vrolijk kerstfeest en een gelukkig Nieuwjaar!

Natuurfilosofie: De scheiding tussen mens en natuur (concept)

De Présocraten
De eerste filosofen waren voornamelijk natuurfilosofen, deze filosofen gingen uit van een materiële wezenlijkheid en bestudeerden processen in de natuur. “Is er een oerstof waaruit alles is opgebouwd?” was een vraag die de filosofen vaak stelden. Sommigen dachten dat de bron van het leven water is, anderen zochten antwoorden in verschillende zichtbare en onzichtbare stoffen. De natuur mocht dan geen geschreven antwoorden geven, naarstig bleven de filosofen zoeken in de natuur naar antwoorden op hun vele vragen. De natuur gaf de mensen eten in de vorm van dieren en groeiend fruit en voorzag de mensen van bouwmaterialen. Door de afhankelijkheid van de mens was men één met de natuur. Maar toch was de natuur een groter iets, en daar ergens in het ongrijpbare van het diepe donkere woud en de krochten van de aarde moesten de antwoorden te vinden zijn over het ontstaan van ons bestaan!

De Socraten
Met de komst van de Socraten keek de mens in het spiegeloppervlak van een uitgestrekt meer en vond daar de mens. Lang geloofden de mensen dat we weinig tot geen invloed hadden op de natuur, de natuur was immers van de wereld en die was plat en hier en daar woonden wat mensen. Mensen gingen zich bezighouden met vragen als “wat is waarheid” en “wat is goed?” En men maakte de eerste scheiding tussen mens en natuur, door te bedenken dat we een ideeënwereld en een stoffelijke, natuurlijke wereld hebben. Onze (onsterfelijke) geest bevindt zich in een volmaakte ideeënwereld terwijl de natuur plotseling niet meer als altijd of volkomen ideaal werd gezien. Een van de bekendste Socraten -Plato- durft zelfs te beweren dat de natuur een onvolmaakte weerspiegeling van onze ideeën is. Aristoteles maakt uiteindelijk de scheiding van natuur en mens tot een wond die niet meer met hansaplast af te plakken is. Zijn Hylemorfisme maakte elk mens tot een individu bestaand uit een stof en veranderende vorm. Vanuit deze vorm kunnen we met ons verstand alle gaan dingen begrijpen! Ook maakten we voor het eerst in de geschiedenis zelf uit wat goed is voor onszelf, ons medemens en onze natuur.

Binnenkort meer!

Kerstverhaal 2010: Witter dan Wit

God
Ergens bovenop de helling van de grootste berg brandde een lichtje, het enige lichtje van heel de wereld. Het lichtje kwam vanuit een gammel berghutje. In de berghutje woonde een oude man. De oude man keek elke dag neer op heel de wereld, hij zuchtte. Zo had hij het nooit bedoeld. Hij had alles gegeven om het beter te doen… Nu begreep hij dat hij niet meer nodig was, al het goeds dat hij in de ziel van de aarde had gestopt bleek voor niets te zijn geweest. Zachtjes gleed een groezelig witte wolk voorbij. Een donderende lawine ontstond vanuit het niets. Het lichtje knipperde even en ging toen uit. Alles was stil.

De mensen moeten het nu alleen doen. Het licht is hen toevertrouwd.

Witter dan Wit
Mijn opa schreef bijna elk jaar een kerstspeech, deze presenteerde hij aan mensen die geïnteresseerd waren: vrienden, oud collegae, leden van de probusclub en familie.
Hij vertelde over geloof, politiek, filosofie, bindende factoren binnen de samenleving en punten die hem het afgelopen jaar waren opgevallen. Hij prikkelde mensen, nuanceerde waar nodig was, en probeerde overeenstemming te creëren in de meningen van alle toehoorders. Die overeenstemming bracht hij elk jaar met verschillende boodschappen, oude verhalen en een lied.

Geheel in zijn traditie probeer ik dit jaar een kerstspeech te schrijven. Ik ben ervan overtuigd dat het bij lange na nog niet de kwaliteit heeft die mijn opa kon brengen. Met de nodige hulp van mijn ouders (goede gesprekken aan de keukentafel, meestal met een glas wijn), durfde ik het dit jaar aan: mijn eerste kerstspeech.

Zuchtend zap ik van de ene zender naar de andere, op RTL4 een zangcompetitie, op SBS6 nog een zangcompetitie, op Veronica zie ik een spel voorbij komen waarbij men een wedstrijdje “wie durft er het langst in een bad vol tarantula’s te liggen” wordt gehouden. Wat drijft onze samenleving tot deze waanzin? Dat er mensen naar dit soort programma’s kijken snap ik best, het is tenslotte amusant om naar te kijken, en mensen kunnen ook hun talenten tonen! Maar wat bezielt mensen om mee te doen aan dit soort wedstrijdjes? Het lijkt wel alsof tegenwoordig in alles in competitie moet gaan; mensen willen zichzelf benadrukken om nadrukkelijk anders te zijn dan alle anderen. Mensen willen opvallen, de mens lijkt zich met plezier te verkopen aan de commerce om buiten de samenleving te kunnen horen.
En tussen de programma’s door? De reclames, prachtige en perfecte lijven. Shirts die niet langer groezelig wit zijn maar met het nieuwe wasmiddel witter dan wit!

De wereld om ons heen lijkt harder te worden, de manier waarop mensen communiceren is minder aardig, mensen moeten vechten voor hun plaats. Dit uit zich niet alleen in “onaardigheid” maar ook in een vaak weinig genuanceerde manier waarop mensen naar de wereld kijken. De samenleving op een manier van “samen leven” lijkt weinig steun te krijgen van de mensen binnen deze samenleving. Er is juist steeds meer polarisatie, en er ontstaan steeds meer kleine en grote groepen die zich verzetten tegen het samenleven met alle mensen om ons heen.

Wie tegenwoordig de televisie aanzet om het nieuws te bekijken, ziet extremen in hoe mensen met elkaar omgaan: rassenrellen, oorlog, terrorisme, homohaat en ruzie. Dit zijn echter geen verschijnselen van de afgelopen jaren: zolang er geschiedenis is, kunnen we uit deze geschiedenis opmaken dat er eigenlijk voortdurend strijd is tussen mensen.

Ons kerstfeest, dat een christelijke oorsprong kent, is het feest van licht en vrede op aarde. Altijd heeft de christelijke samenleving gepleit voor vrede en naastenliefde. Toch zijn er oorlogen ontstaan, de kerk heeft kruistochten gehouden omwille van het “ware geloof”. Landjepik, waarbij ontelbare slachtoffers zijn gevallen. Het niet tolereren dat er mensen met een ander geloof een stukje van de aarde bewonen; een ultiem voorbeeld van het tegenovergestelde van naastenliefde en verdraagzaamheid. Het zijn mensen die goden maakten, voor ieder een god om een doel na te streven.

Maar ook zonder goden lukt het de mensheid om ellende te veroorzaken, zolang er maar verschillende meningen en idealen hard genoeg botsen. Hitler heeft ruim 6 miljoen Joden laten vermoorden omwille van “etnische zuivering”, hij heeft genoeg mensen kunnen laten geloven dat er een betere wereld zou zijn zonder mensen die niet op zijn ideale mens leken.

Aan mij rest niets dan verwondering, omdat ik niets van de mensheid snap. De mensheid die bestaat uit mensen die met de vermogens worden geboren om goed te doen, vrede te stichten en vrede te bewaren… Mensen bezorgen elkaar zoveel pijn en ellende.

Natuurlijk zijn er niet alleen slechte idealen, onze briljante hersenen hebben ook fantastisch mooie dingen voortgebracht! Om een onderscheid in “goed” en “slecht” te maken in idealen vind ik te kortzichtig, te ongenuanceerd. We moeten oppassen met hoe we leven, wat we doen en wat voor invloed onze beslissingen heeft op al onze naasten. Kerstfeest is voor velen een tijd voor bezinning, een tijd om onze idealen opnieuw af te wegen, met alle goede bedoelingen en tolerantie. Misschien wel een tijd voor liefde!

Ik hoop dat de laatste woorden uit mijn opa’s laatste kerstspeech ook de lading kunnen dekken van mijn stuk:

“Als we tenslotte alle problemen van de wereld over ons heen hebben gehad dan blijft nog één begrip van eeuwigheidswaarde over en dat is DE HOOP.
Zonder hoop kun je niet leven en hoop is de essentie van alle soorten geloven van Mohammedanen, Joden en Christenen en van kerstboomversierende niet-gelovigen”

Ik wens jullie, met alle mensen waarvan je houdt, een gelukkig, vrolijk en zalig kerstfeest toe!

Special Thanks to Hans and Bertine! Zonder hen had ik dit stuk niet kunnen schrijven!

Angst of Liefde?

Het volgende stuk is geschreven door Libby Fisher, schrijfster van Can Cats Fly? and 21 other stories.

Wham! It struck me. It hit me! Ja…zo zou een Engelsman, Australiër of Amerikaan dit verhaal beginnen, maar dit keer schrijf ik in het Nederlands! En het klopt, het drong ineens door. Of was het toch een proces van langzamerhand ‘tot inzicht komen?’Misschien…

Het begon allemaal met het lezen van Piet Vroons boek Tranen van een Krokodil, waarin aandacht is voor het menselijk brein en emoties. Op een bepaalde bladzijde stond een keurig overzicht van basisemoties tezamen met emoties en hun compenserende emoties.

Op donderdag 25 maart 2010 zat ik in de auto, onderweg naar Utrecht. Ik was uitgenodigd door de Stichting Handicap + Studie. Het thema van de studiemiddag was De Wet Gelijke Behandeling. En zoals altijd was ik aan het denken. Een nimmer stoppend proces. Waarschijnlijk niet goed voor de concentratie, maar het moet mogelijk zijn om een aantal dingen tegelijk te doen. Ik rijd auto, luister muziek en denk…Ik denk over het thema Liefde en Angst. Psychologen willen die twee begrippen graag naast elkaar zetten. Goeroes vinden het belangrijk om de begrippen als tegenpolen te zien. Ze stellen je dan de vraag…’Als je mocht kiezen, wat koos je dan? Angst of Liefde?’

Altijd als ik deze twee begrippen naast of tegenover elkaar geplaatst zag, werd ik opstandig. Noem het een intuïtieve opstandigheid. Verzet zoals je wilt. Weerstand. Ik voelde dat het niet klopte. En ineens wist ik waarom het niet klopte! Angst is een van onze basisemoties. Vandaar de associatie met het boek Tranen van een Krokodil. Ik zat ineens rechtop achter het stuur en vloekte hardop! Die goeroes! Hoe durven ze liefde op één lijn te stellen met angst. Hoe durven ze de twee begrippen tegenover elkaar te zetten. Ja, ja…je kunt discussiëren of je liefde een emotie vindt. In ieder geval is liefde geen basale emotie.

En zo zorgen goeroes ervoor dat ze volgelingen hebben. Iedereen kiest natuurlijk voor liefde! Zo word je iedere dag gemanipuleerd (met emoties!) en geïntimideerd door ‘lichtwerkers’, aanhangers van New Age, spirituele zinzoekers…. Ze beweren allen dat angst en liefde de enige pure emoties zijn. Ach nee, natuurlijk gebruiken ze het woord ‘puur’ niet, ze gebruiken het woord ‘zuiver’. De gehele wereld, het gehele universum is op te delen in angst en liefde.

Wat een tekortkoming voor beide begrippen. Angst is een basisemotie. Dieren hebben angst, mensen hebben angst. Liefde is allesomvattend. Misschien kun je liefde als complexe emotie zien, maar eigenlijk zou ik daar niet voor willen pleiten. Liefde is liefde. Liefde is alles. Dit in tegenstelling tot wat de zelfde goeroes vaak opmerken of de zinsnede die het als filmtitel zo lekker doet: Alles is liefde. Dat laatste wil ik tegenspreken! Voor alle ‘ouderen onder ons’…kennen jullie die song nog met dat tekenfilmpje waarin een gitaarspelende kikker zingt? Ja? Love is All! Nu te zien en te beluisteren bij rogerglover.com. Een van de coupletten is als volgt:

When your back’s to the wall
When you’re starting to fall
You got something to lean on
Love is everything

Echt, daar word je vrolijk van! En blijdschap is ook een basisemotie! Hoera! Opgelucht en blij reed ik verder naar Utrecht. Ik hoefde me nooit meer te ergeren aan deze vergelijking. Wat heerlijk. En weet je wat nog fijner is? Je hoeft helemaal niet te kiezen! Je hoeft je ook niet te laten verleiden tot een keuze. Dat geeft een opgelucht gevoel.

Visit Libby Fisher’s website: www.libbyfisher.eu
Or email to: info@libbyfisher.eu